Ο θεσμός της προαγοράς της σοδειάς, ως μηχανισμός αγροτικής πίστης τον 19ο αιώνα στην Κρήτη. Κίνδυνοι και μηχανισμοί ελέγχου

Περίληψη Ο θεσμός της προαγοράς της σοδειάς αποτελεί έναν μηχανισμό διακίνησης του καλλιεργητικού πλεονάσματος στα εμπορικά δίκτυα τον οποίον τον συναντούμε να εμφανίζεται σε όλη την Ευρώπη τον ύστερο Μεσαίωνα. Αφορά την αγορά της μελλοντικής σοδειάς από τον εκάστοτε πιστωτή σε μία τιμή σχεδόν πάντα χαμηλότερη από την τρέχουσα και την ανάληψη της υποχρέωσης από πλευράς του παραγωγού για παράδοση της συγκομιδής σε συγκεκριμένο χρόνο προς τον πιστωτή. Στην Ελλάδα φαίνεται να αναπτύχθηκε πιο νωρίς στις λατινοκρατούμενες περιοχές (Κρήτη, Ιόνια νησιά, Κύπρος) και να υφίστατο και στην τελευταία περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η προαγορά της σοδειάς αποτέλεσε έναν εμπορικό θεσμό ουσιαστικά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης και ως χρηματοπιστωτικό προϊόν, είναι άξιο διερεύνησης ως προς τα δίκτυα, τους συμβαλλόμενους, τους κινδύνους και τους μηχανισμούς ελέγχου που το διέπουν. Στην παρούσα μελέτη διερευνάται ο πιστωτικός αυτός θεσμός κατά την περίοδο του 19ου αιώνα στην Κρήτη η οποία βρίσκεται έως το τέλος του, υπό Οθωμανική Κατοχή. Η Κρήτη αποτελεί ιδιάζουσα περίπτωση καθώς έως και το τέλος του 19ου αιώνα δεν υφίσταται επίσημο τραπεζικό σύστημα, επομένως όλο το χρηματοπιστωτικό σύστημα βασίζεται στον ιδιωτικό δανεισμό με ότι αυτό συνεπάγεται. Παράλληλα, η Κρήτη εμπεριέχει ιδιομορφίες καθώς καθυστέρησε να απελευθερωθεί σε σχέση με το νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος και μέσα στον αιώνα παρουσιάζονται εκτός από την κύρια εθνικοαπελευθερωτική προσπάθεια πλειάδα άλλων επαναστατικών γεγονότων τα οποία επηρέασαν λιγότερο ή περισσότερο την πορεία προς την οικονομική ανάπτυξη και ολοκλήρωση.